Η Ερέτρια είναι παραλιακή κωμόπολη της Εύβοιας, 19 χιλιόμετρα νοτιο-ανατολικά της Χαλκίδας, απέναντι από τις βόρειες ακτές τις Αττικής, στον Νότιο Ευβοϊκό κόλπο. Βρίσκεται στο δυτικό άκρο μιας μικρής πεδιάδας, στην οποία βρίσκεται επίσης η κωμόπολη Αμάρυνθος. Η πεδιάδα οριοθετείται από το όρος Βουδόχη στα δυτικά, το όρος Όλυμπος στα ανατολικά, και τη θάλασσα στα νότια. Βόρεια από το λιμάνι της Ερέτριας βρίσκεται η αρχαία ακρόπολη, ένας ασβεστολιθικός λόφος ύψους 123 μέτρων.
Έχει πληθυσμό 4.373 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2021. Με τον οικισμό Γέροντα (4 κάτοικοι) και τα χωριά Μαγούλα (1.063 κάτοικοι) και Μαλακώντα (1.097 κάτοικοι) συναπαρτίζουν τη Δημοτική Κοινότητα Ερέτριας, με συνολικό πληθυσμό 6.330 κατοίκους.
Ο δήμος Ερέτριας του προγράμματος Καποδίστριας ήταν δήμος του νομού Ευβοίας μέχρι το 2010. Μετά το 2011, παρέμεινε με το ίδιο όνομα, αλλά συνενώθηκε με τον Δήμο Αμαρυνθίων στο νέο Δήμο Ερέτριας, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Καλλικράτης.
Νησί των Ονείρων : Είναι ενωμένο με την Εύβοια με μία μικρή λωρίδα. Γι΄ αυτό το αποκαλούν και Πεζονήσι. Από τη δεκαετία του ’60 το νησί είχε αξιοποιηθεί τουριστικά, προσελκύοντας χιλιάδες επισκέπτες.Στην μεταπολίτευση και κατόπιν διαγωνισμού, η έκταση δόθηκε προς αξιοποίηση στην εταιρεία Rest Club AE, η οποία έκανε μεγάλες επενδύσεις…. Σύμφωνα με πληροφορίες βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις μεταξύ του Δήμου και της ΕΤΑΔ (ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΥ) ώστε να δοθεί ξανά για αξιοποίηση.Στόχος είναι το νησί να ξαναγίνει τουριστικός προορισμός. Ωστόσο, οι συζητήσεις ακόμα απέχουν πολύ από τις πράξεις……
Αρχαίο Θέατρο Ερέτριας : Το θέατρο είναι το εντυπωσιακότερο από τα μνημεία της αρχαίας Ερέτριας. Βρίσκεται στο δυτικό τομέα της πόλης, μεταξύ της δυτικής πύλης, του σταδίου και του άνω γυμνασίου, ενώ στο νοτιοδυτικό του άκρο αποκαλύφθηκε ο ναός του Διονύσου. Πρόκειται για ένα από τα αρχαιότερα γνωστά μνημεία του είδους. Σύμφωνα με ενδείξεις που παρέχουν τα αρχιτεκτονικά λείψανα της σκηνής, πρέπει να κατασκευάσθηκε αρχικά τον 5ο αι. π.Χ., μετά την περσική καταστροφή και την ανοικοδόμηση της πόλης, ενώ η περίοδος της μεγαλύτερης ακμής του ήταν ο 4ος αι. π.Χ.
Αρχαιολογικό Μουσείο Ερέτριας : Στη μόνιμη έκθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου Ερέτριας, που λειτουργεί με τη σημερινή της μορφή από το 1991, εκτίθενται τα σημαντικότερα ευρήματα από τις ανασκαφές στην αρχαία Ερέτρια, την Τούμπα, την Ξηρόπολη Λευκαντίου και την Αμάρυνθο, τα οποία χρονολογούνται από την πρώιμη εποχή του Χαλκού έως την περίοδο της Ρωμαιοκρατίας.
Το κυρίαρχο πολίτευμα της πόλης, εκτός από μικρές περιόδους τυραννίας, υπήρξε το δημοκρατικό.
Γενικά, έως και την περίοδο της μακεδονικής κυριαρχίας, η οποία ξεκινά μετά το 338 π.Χ., η πόλη συνδέεται περισσότερο με την Αθήνα, με την οποία, ωστόσο, δε λείπουν οι συνεχείς διαμάχες για τον έλεγχο του εμπορικού σταθμού του Ωρωπού.
Ο οικονομικός προσανατολισμός της αρχαίας Ερέτριας, ήταν μοιρασμένος ανάμεσα στη ναυτιλία και την αγροτική οικονομία και αυτό αντανακλάται και στα νομίσματά της, στα οποία παρίστανται το χταπόδι και το βόδι.
Η διάλεκτος της Ερέτριας ήταν ιωνική με το χαρακτηριστικό στοιχείο του “ρωτακισμού” (μετατροπή του φθόγγου σ σε ρ).
Μία σημαντική πολιτική και πνευματική προσωπικότητα, η οποία σηματοδοτεί τον 4ο αι. π. Χ. την πόλη της Ερέτριας, είναι ο φιλόσοφος και πολιτικός Μενέδημος, ο οποίος θήτευσε στις φιλοσοφικές σχολές του Στίλπωνος στα Μέγαρα και του Φαίδωνος στην Ήλιδα.
Η Ερέτρια είναι παραθαλάσσια κωμόπολη της Εύβοιας, με ιδιαίτερα σημαντική ιστορική συνέχεια από την αρχαιότητα έως σήμερα. Η σύγχρονη μορφή της πόλης διαμορφώθηκε μετά την Ελληνική Επανάσταση, όταν το 1824, ύστερα από την καταστροφή των Ψαρών, εγκαταστάθηκαν εκεί Ψαριανοί πρόσφυγες και έδωσαν στον οικισμό το όνομα Νέα Ψαρά. Αργότερα, επικράτησε ξανά το ιστορικό όνομα Ερέτρια.
Η οργανωμένη πολεοδομική ανάπτυξη της νέας πόλης ανατέθηκε το 1834 στους αρχιτέκτονες Σταμάτη Κλεάνθη και Έντουαρτ Σάουμπερτ, ενώ το κράτος επιχείρησε να δημιουργήσει εκεί μόνιμο συνοικισμό των Ψαριανών προσφύγων.
Σήμερα η Ερέτρια αποτελεί δημοφιλή τουριστικό προορισμό και παραθαλάσσιο θέρετρο, γνωστό για τις παραλίες, τις ταβέρνες και τη νυχτερινή ζωή της. Παράλληλα, είναι σημαντικό λιμάνι πορθμειακής σύνδεσης με τον Ωρωπό Αττικής, ενώ οδικά συνδέεται με τη Χαλκίδα και το Αλιβέρι.
Η περιοχή ξεχωρίζει και για τον αρχαιολογικό της πλούτο. Οι ανασκαφές ανέδειξαν σημαντικά ευρήματα που φιλοξενούνται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ερέτριας, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γνωστό μνημείο «Σπίτι με τα Μωσαϊκά», με εντυπωσιακά ψηφιδωτά δάπεδα.
Κοντά στην πόλη βρίσκονται και μικρά νησάκια όπως το Νησί των Ονείρων, το Κολοκύθι, η Αγία Τριάδα και το Ασπρονήσι, που ενισχύουν τον φυσικό και τουριστικό χαρακτήρα της περιοχής.
